poniedziałek, 3 marca 2014

Czysty Poniedziałek (Καθαρά Δευτέρα)

Kathara Deftera (Καθαρά Δευτέρα) czyli Czysty Poniedziałek, był niegdyś w Grecji, pierwszą w ciągu roku uroczystością na świeżym powietrzu. Jest to ostatni dzień karnawału, a zarazem pierwszy dzień Wielkiego Postu, taki odpowiednik polskiej Środy Popielcowej. Jest to ważne święto w prawosławnym kalendarzu liturgicznym, a jego data jest ruchoma.


Poniedziałek ten zwie się czysty, ponieważ symbolizuje oczyszczenie chrześcijan zarówno fizyczne, poprzez post, jak też duchowo, przypominając o 40 dniach, które Jezus spędził na pustyni. Dzień ten, mimo że jest uroczystością o charakterze religijnym, niej jest związany z umartwianiem, lecz z kulminacją zabawy. Nieważna w ten dzień była pogoda, czy było słonecznie lub pochmurno, zimno i deszcz, to był zawsze uroczysty dzień wszyscy czekali z utęsknieniem.

Zwyczajowo w  Czysty Poniedziałek odbywają się liczne uroczystości, podczas których Grecy bawią się wspólnie na świeżym powietrzu oraz puszczają latawce. Latawiec jest swoistym symbolem postu, jako okresu oczyszczenia się od trosk i duchowego odrodzenia.

Kuchnia Czystego Poniedziałku


Dzień ten jest okazją do spotkań z przyjaciółmi, dzieleniem się posiłkiem i wspólnym spożywaniu pokarmów charakterystycznych dla tego dnia.
W kuchni w tym dniu, dominują tradycyjne, postne dania. Je się tradycyjny chleb z oliwą, przaśny chlebek lagana, przygotowywany specjalnie na Kathara Deftera, chałwę sezamową, oliwki, pomidory, ziemniaki, rośliny strączkowe, w formie favy, taramosalatę, czyli pastę z mleczka dorsza oraz specjalne słodycze np. na Rodos tachinipites.

Zabawa ostatkowa


W każdej gminie odbywają się tańce, parady i maskarady. Szczególnie głośna zabawa na Rodos, odbywa się we wsi Archangelos. Zabawa zaczyna się wieczorem, na ulicach wsi i biorą w niej udział niemal wszyscy mieszkańcy. Mieszkańcy zwyczajowo malują twarz na czarno, najczęściej sadzą lub specjalnym barwnikiem. Pozwala to w pewnym stopniu ukryć swą tożsamość podczas szaleńczej zabawy, kiedy wszystkie wygłupy są dozwolone a żarty mile widziane. Obowiązują przebieranki, w czasie których jedynym ograniczeniem może być tylko wyobraźnia. Odbywają się tańce, przy różnych rodzajach muzyki, przejazdy specjalnie na ten czas przygotowanymi pojazdami oraz zwyczajowe obsypywanie się mąką.  W zabawie uczestniczy prawie cała wieś, jedząc, pijąc i bawiąc się po raz ostatni przed czterdziestodniowym okresem postu.
To co pozostało niezmienne, od czasów bizantyjskich do dziś, to znaczenie tego dnia, jako duchowego i fizycznego oczyszczenia oraz podżegania do zabawy i radości!


Kαλή σαρακοστή!!!




Brak komentarzy:

Prześlij komentarz